Jąkanie u dzieci: 

​

Moje dziecko zaczęło się jąkać. Co robić?

Pojawienie się jąkania u dziecka często budzi niepokój rodziców.

Czy to minie samo? Czy trzeba już rozpocząć terapię? Jak reagować, kiedy dziecko się jąka? Czy nie zwracając na to uwagi, nie przeoczymy czegoś ważnego?

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdego dziecka.

Warto przyjrzeć się temu, jak dziecko mówi, w jakich sytuacjach pojawia się niepłynność, jak długo trwa, jak się zmienia oraz jak samo dziecko i jego otoczenie na nią reagują.

Od 2004 roku zajmuję się diagnozą i terapią jąkania. Prowadzę Centrum Terapii Jąkania w Bydgoszczy. Jestem psychologiem, logopedą i neurologopedą. W pracy z osobą jąkającą się uwzględniam zarówno sposób mówienia, jak i jej funkcjonowanie emocjonalne oraz komunikacyjne.

Jeżeli nie wiesz, czy Twoje dziecko potrzebuje terapii, pierwszym krokiem może być konsultacja diagnostyczna.

UMÓW KONSULTACJĘ DOTYCZĄCĄ JĄKANIA : tel. 606 757 624

​

​

​

Kiedy warto skonsultować jąkanie u dziecka?

Konsultacja może być pomocna, jeżeli:

• dziecko zaczęło powtarzać głoski, sylaby lub słowa,

• pojawiają się przeciągnięcia głosek albo blokady w mówieniu,

• dziecko ma trudność z rozpoczęciem wypowiedzi,

• podczas mówienia pojawia się napięcie lub wysiłek,

• niepłynność mowy wyraźnie się nasila,

• dziecko zaczyna unikać niektórych słów lub sytuacji komunikacyjnych,

• nie chce mówić przy innych osobach,

• denerwuje się, kiedy nie może swobodnie powiedzieć tego, co chce,

• zaczyna zwracać uwagę na swoje jąkanie,

• rodzic po prostu ma poczucie, że coś w sposobie mówienia dziecka go niepokoi.

Nie zawsze oznacza to konieczność rozpoczęcia terapii.

Celem konsultacji jest przede wszystkim odpowiedź na pytanie, co w konkretnej sytuacji będzie dla dziecka najlepsze.

Moje dziecko zaczęło się jąkać – jak mogę mu pomóc?

Przede wszystkim nie należy wpadać w panikę.

Jąkanie może mieć różny przebieg. Zdarza się, że jego nasilenie zmienia się w zależności od sytuacji, zmęczenia, emocji, tempa rozmowy czy innych okoliczności.

W codziennych rozmowach warto:

• dać dziecku czas na wypowiedź,

• nie kończyć za niego zdań,

• nie ponaglać go,

• nie wymagać, aby „powtórzyło jeszcze raz”,

• utrzymywać naturalny kontakt wzrokowy,

• słuchać przede wszystkim tego, co dziecko chce powiedzieć,

• nie koncentrować całej uwagi na sposobie jego mówienia.

Nie oznacza to jednak, że rodzic powinien udawać, że problemu nie ma.

Jeżeli jąkanie budzi Twój niepokój, warto je skonsultować zamiast samodzielnie szukać jednej uniwersalnej metody postępowania.

​

Czy mówić dziecku „mów wolniej”?

To jedno z najczęstszych pytań rodziców.

Samo polecenie „mów wolniej”, „uspokój się”, „weź oddech” czy „pomyśl, zanim powiesz” zazwyczaj nie rozwiązuje problemu jąkania.

Dziecko może z czasem zacząć odbierać takie komunikaty jako informację, że jego sposób mówienia jest czymś niewłaściwym, co powinno kontrolować.

W terapii jąkania ważne jest więc nie tylko to, co mówimy dziecku, ale również to, jak pomagamy mu swobodnie komunikować się z innymi.

Podczas konsultacji rozmawiam z rodzicami również o tym, jak reagować na jąkanie w codziennych sytuacjach.

​

Czy każde jąkanie wymaga terapii?

Nie.

Każde dziecko należy ocenić indywidualnie.

Znaczenie ma między innymi charakter i nasilenie niepłynności, czas jej występowania, sposób funkcjonowania dziecka podczas mówienia oraz jego własne odczucia i reakcje.

Dlatego nie proponuję każdemu dziecku takiego samego postępowania.

Czasami najlepszym rozwiązaniem jest obserwacja i wskazówki dla rodziców.

W innych sytuacjach warto rozpocząć terapię.

Może być również potrzebna kolejna konsultacja po określonym czasie, aby ocenić, jak sytuacja się rozwija.

Pierwsza konsultacja nie oznacza automatycznie rozpoczęcia długotrwałej terapii.

​

Jak wygląda pierwsza konsultacja dotycząca jąkania?

Konsultacja diagnostyczna jest podzielona na dwa etapy. Pierwsze spotkanie jest bez dziecka, omawiane są trudności dziecka oraz  przyglądamy się ogólnej sytuacji dziecka w jego otoczeniu. Kolejna wizyta - dziecka poświęcona jest przede wszystkim czasem na poznanie dziecka i jego sposobu komunikowania się oraz zebranie informacji potrzebnych do zaplanowania dalszego postępowania.

W zależności od wieku dziecka i jego sytuacji podczas konsultacji rozmawiam z rodzicem i dzieckiem, obserwuję sposób komunikowania się oraz przyglądam się charakterowi niepłynności.

Rozmawiamy między innymi o:

• początku i przebiegu jąkania,

• sytuacjach, w których jąkanie jest bardziej lub mniej nasilone,

• sposobie reagowania dziecka na własne jąkanie,

• reakcjach otoczenia,

• komunikowaniu się dziecka w domu, przedszkolu lub szkole,

• wcześniejszych konsultacjach i formach pomocy,

• trudnościach, które są obecnie dla dziecka lub rodziców najbardziej istotne.

Ważną częścią konsultacji jest również rozmowa z rodzicem o tym, co można zrobić w codziennych sytuacjach, aby wspierać dziecko w komunikowaniu się.

Po konsultacji omawiam możliwe dalsze postępowanie.

Nie zawsze będzie nim terapia.

​

Jak pracujemy z dzieckiem, które się jąka?

Terapia jąkania powinna być dostosowana do wieku, możliwości i potrzeb konkretnego dziecka.

Nie ma jednej techniki odpowiedniej dla wszystkich.

W pracy biorę pod uwagę nie tylko samą płynność mowy, ale również to, jak dziecko doświadcza swojego jąkania i jak funkcjonuje w sytuacjach komunikacyjnych.

W zależności od potrzeb pracujemy między innymi nad:

• swobodą komunikowania się,

• zmniejszaniem napięcia związanego z mówieniem,

• sposobem reagowania na niepłynność,

• budowaniem poczucia bezpieczeństwa podczas rozmowy,

• komunikowaniem swoich potrzeb,

• radzeniem sobie w trudniejszych sytuacjach komunikacyjnych,

• wspieraniem dziecka w domu i w środowisku przedszkolnym lub szkolnym.

Rodzice są ważną częścią tego procesu.

Dlatego podczas terapii przekazujemy również wskazówki dotyczące codziennej komunikacji z dzieckiem.

​

Jąkanie u nastolatka

Okres dorastania może być szczególnie wymagający dla osoby jąkającej się.

Nastolatek może bardziej zwracać uwagę na swoją mowę i reakcje innych osób. Może pojawić się obawa przed wypowiadaniem się w klasie, rozmową z rówieśnikami, odpowiedzią przy tablicy, prezentacją czy rozmową z nieznajomą osobą.

Czasami osoba nastoletnia zaczyna unikać sytuacji, w których mogłaby się jąkać.

Dlatego w pracy z nastolatkiem ważne jest dla mnie nie tylko pytanie:

„Jak mówisz?”

ale również:

„Jak jąkanie wpływa na Twoje codzienne życie i na to, co robisz lub czego unikasz?”

Terapia może być ukierunkowana zarówno na sposób mówienia, jak i na większą swobodę komunikowania się i funkcjonowania w sytuacjach, które są dla nastolatka ważne.

​

Jąkanie u osoby dorosłej

Jąkanie nie dotyczy wyłącznie dzieci.

Pracujemy również z osobami dorosłymi, dla których jąkanie jest źródłem trudności w życiu osobistym, zawodowym lub społecznym.

Może dotyczyć między innymi:

• rozmów telefonicznych,

• wystąpień publicznych,

• rozmów kwalifikacyjnych,

• kontaktów zawodowych,

• poznawania nowych osób,

• sytuacji, w których pojawia się obawa przed oceną sposobu mówienia.

W przypadku osoby dorosłej również punktem wyjścia jest poznanie jej indywidualnej sytuacji i określenie, nad czym warto pracować.

​

Czy można całkowicie pozbyć się jąkania?

To pytanie bardzo często pojawia się podczas konsultacji.

Odpowiedź zależy od konkretnej osoby, jej historii jąkania, wieku, aktualnej sytuacji oraz celów terapii.

Dlatego nie składamy obietnic, że jedna metoda czy określona liczba spotkań „usunie” jąkanie.

Celem terapii może być między innymi większa swoboda komunikowania się, zmniejszenie napięcia i lęku związanego z mówieniem, ograniczenie unikania sytuacji komunikacyjnych oraz lepsze radzenie sobie z jąkaniem.

Najważniejsze jest dla nas  to, aby osoba jąkająca się mogła komunikować się możliwie swobodnie i uczestniczyć w życiu bez ograniczeń narzucanych przez lęk przed mówieniem. Poza tym uczymy technik upłynniania mowy, które pozwolą na płynne, bez bloków i zająknięć mówienie w sytuacjach społecznych.

 

​

Najczęściej zadawane pytania

​

Moje dziecko ma dopiero kilka lat. Czy nie jest za wcześnie na konsultację?

Nie ma jednej granicy wieku, od której konsultacja dotycząca jąkania byłaby zasadna. Jeżeli sposób mówienia dziecka niepokoi rodziców, warto omówić sytuację ze specjalistą i ustalić, czy potrzebna jest obserwacja, wskazówki dla rodziców czy dalsze postępowanie.

​

Czy rodzic może przyjść tylko po poradę?

Tak. Konsultacja może służyć również temu, aby rodzic dowiedział się, jak reagować na jąkanie i jak wspierać dziecko w codziennych sytuacjach.

​

Czy konsultacja oznacza rozpoczęcie terapii?

Nie. Po konsultacji omawiamy dalsze możliwości postępowania. W zależności od sytuacji może to być terapia, obserwacja lub określone zalecenia dla rodziców.

​

Czy podczas pierwszej wizyty dziecko musi być obecne?

To zależy od wieku dziecka i celu konsultacji.  Najczęściej  rodzice dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym zapraszani są bez dziecka.  W przypadku dzieci starszych lub nastolatków wizyta odbywa się z dzieckiem. Organizację pierwszego spotkania można ustalić podczas umawiania wizyty.

​

Czy jąkanie może samo minąć?

Przebieg jąkania może być różny. U części dzieci niepłynność z czasem się zmniejsza, u innych utrzymuje się lub zmienia. Dlatego ważne jest indywidualne przyjrzenie się sytuacji dziecka.

​

Czy stres powoduje jąkanie?

Sytuacje stresujące lub emocje mogą wpływać na nasilenie niepłynności, ale nie oznacza to, że jąkanie jest po prostu „problemem ze stresem”. Dlatego warto spojrzeć na sytuację dziecka szerzej.

​

Czy należy zwracać dziecku uwagę na jąkanie?

Nie ma jednej zasady odpowiedniej dla każdej sytuacji. Istotny jest sposób, w jaki dziecko samo odbiera swoje jąkanie. Podczas konsultacji można omówić, jak rozmawiać z dzieckiem o jego mowie i jak reagować na niepłynność.

​

Czy można rozpocząć konsultację online?

Tak, jeśli w przypadku konkretnego dziecka taka forma konsultacji będzie odpowiednia. Jeżeli chodzi o konsultację rodziców jest to możliwe. Możliwość konsultacji online można ustalić podczas umawiania wizyty.

​

Nie wiesz, czy Twoje dziecko potrzebuje terapii?

Nie musisz samodzielnie podejmować tej decyzji.

Jeżeli sposób mówienia Twojego dziecka Cię niepokoi, możesz rozpocząć od konsultacji diagnostycznej dotyczącej jąkania.

Podczas spotkania przyjrzymy się sytuacji dziecka i porozmawiamy o tym, jakie postępowanie będzie w jego przypadku najbardziej odpowiednie.

​

Konsultacja diagnostyczna – jąkanie

Bydgoszcz / konsultacja online

Sylwia Zientek

Psycholog | Psycholog dziecięcy | Neurologopeda

Centrum Terapii Jąkania – Bydgoszcz

Od 2004 roku zajmuję się diagnozą i terapią jąkania dzieci, młodzieży i dorosłych.